Python Kurulumu (Windows)

Windows işletim sisteminde Python’un nasıl kurulacağını, doğru sürüm seçimini ve PATH ayarlarının neden önemli olduğunu öğrenin.

Windows işletim sisteminde Python kurulumunu adım adım anlatacağım ve PATH ortam değişkeninin önemini detaylı bir şekilde açıklayacağım. --- ## Windows'ta Python Kurulumu (Adım Adım) Python, günümüzde en popüler programlama dillerinden biridir ve Windows üzerinde kurulumu oldukça basittir. ### 1. Adım: Python Sürümünü Seçme ve İndirme 1. **Python Resmi Web Sitesini Ziyaret Edin:** Bir web tarayıcısı açın ve Python'ın resmi indirme sayfasına gidin: [https://www.python.org/downloads/](https://www.python.org/downloads/) 2. **Sürüm Seçimi:** Genellikle en son kararlı Python 3.x sürümünü indirmeniz önerilir. Python 2.x artık desteklenmemektedir ve yeni projeler için kullanılmamalıdır. Sayfanın üst kısmında genellikle "Download Python X.Y.Z" gibi bir düğme bulunur. 3. **İşletim Sistemi ve Mimariyi Seçin:** Windows için olan sürümü indirmelisiniz. Çoğu modern bilgisayar 64-bit'tir. Emin değilseniz, bilgisayarınızın "Sistem Bilgileri"nden kontrol edebilirsiniz. * `Windows installer (64-bit)`: Çoğu modern Windows sistemi için önerilir. * `Windows installer (32-bit)`: Daha eski sistemler veya belirli gereksinimler için. Doğru kurulum dosyasını indirmek için üzerine tıklayın (genellikle bir `.exe` dosyasıdır). ### 2. Adım: Kurulum Dosyasını Çalıştırma 1. İndirdiğiniz `.exe` dosyasını bulun (genellikle "İndirilenler" klasöründedir) ve çift tıklayarak çalıştırın. * Kullanıcı Hesabı Denetimi (UAC) uyarısı gelirse, "Evet"e tıklayarak kurulumun başlamasına izin verin. ### 3. Adım: Kurulum Seçenekleri ve **PATH Ayarı (Çok Önemli!)** Bu adım, kurulumun en kritik noktasıdır. 1. **"Add Python X.Y to PATH" Seçeneğini İşaretleyin:** Kurulum sihirbazının ilk ekranında, sol alt köşede **"Add Python X.Y to PATH"** (Python'ın sürüm numarası burada görünecektir) yazan bir onay kutusu bulunur. **BU KUTUYU KESİNLİKLE İŞARETLEYİN!** * Bu kutucuğu işaretlemek, Python'ın komut istemcisinden herhangi bir konumdan çalıştırılabilmesini sağlar. PATH ayarının önemini aşağıda detaylı açıklayacağım. 2. **Kurulum Tipini Seçin:** * **"Install Now" (Şimdi Yükle):** Çoğu kullanıcı için önerilen seçenektir. Python'ı varsayılan ayarlarla ve genellikle kullanıcının AppData klasörüne kurar. Bu genellikle yeterlidir. * **"Customize installation" (Kurulumu Özelleştir):** Eğer kurulum yolunu değiştirmek, belirli özellikleri (örneğin IDLE, pip, dokümantasyon) eklemek veya çıkarmak isterseniz bu seçeneği kullanabilirsiniz. Eğer bu seçeneği seçerseniz, bir sonraki ekranda tüm "Optional Features" (pip, IDLE, Python launcher, documentation) işaretli olduğundan emin olun ve ardından "Advanced Options" kısmında yine **"Add Python to environment variables"** seçeneğinin işaretli olduğundan emin olun. Kurulum yolunu istediğiniz gibi değiştirebilirsiniz (örn: `C:\Python39`). 3. "Install Now" veya özelleştirmelerinizi yaptıktan sonra "Install" düğmesine tıklayın. ### 4. Adım: Kurulumu Tamamlama 1. Kurulum işlemi başlayacak ve bir ilerleme çubuğu göreceksiniz. 2. Kurulum tamamlandığında "Setup was successful" (Kurulum başarılı oldu) yazan bir ekran gelecektir. 3. İsteğe bağlı olarak, "Disable path length limit" (Yol uzunluk limitini devre dışı bırak) seçeneği görünebilir. Bu, Python'ın belirli durumlarda uzun dosya yollarıyla çalışmasına olanak tanır. Genellikle tıklamanızda bir sakınca yoktur. 4. "Close" (Kapat) düğmesine tıklayarak sihirbazı kapatın. ### 5. Adım: Kurulumu Doğrulama Python'ın başarıyla kurulduğunu ve PATH değişkeninin doğru ayarlandığını kontrol etmek için: 1. **Komut İstemi'ni Açın:** Windows arama çubuğuna `cmd` yazın ve "Komut İstemi" uygulamasını açın. 2. **Python Sürümünü Kontrol Edin:** Komut istemcisine aşağıdaki komutu yazın ve Enter'a basın: ```bash python --version ``` veya ```bash py --version ``` Eğer kurulum başarılıysa, `Python 3.X.Y` gibi bir çıktı görmelisiniz. 3. **Pip Sürümünü Kontrol Edin:** `pip`, Python paket yöneticisidir ve genellikle Python ile birlikte kurulur. Komut istemcisine aşağıdaki komutu yazın: ```bash pip --version ``` Eğer kurulum başarılıysa, `pip X.Y.Z from ...` gibi bir çıktı görmelisiniz. 4. **Python Etkileşimli Kabuğuna Girin:** Komut istemcisine `python` yazıp Enter'a basarak Python'ın etkileşimli kabuğuna girebilirsiniz. ```bash python ``` `>>>` işaretiyle birlikte bir Python kabuğu açılacaktır. Buraya Python kodları yazıp anında çalıştırabilirsiniz (örn: `print("Merhaba, Python!")`). Çıkmak için `exit()` yazıp Enter'a basın. Eğer bu komutlar beklediğiniz gibi çalışıyorsa, Python Windows sisteminize başarıyla kurulmuştur! --- ## PATH Ortam Değişkeni Nedir ve Neden Önemlidir? ### PATH Ortam Değişkeni Nedir? **PATH**, işletim sisteminin bir ortam değişkenidir. Bu değişken, işletim sisteminin çalıştırılabilir dosyaları (programları veya komutları) aradığı dizinlerin bir listesini içerir. Bir komut istemcisine bir programın adını yazdığınızda (örneğin `python`, `git`, `code`), işletim sistemi önce o programı geçerli dizinde arar. Bulamazsa, PATH değişkeninde tanımlı olan tüm dizinleri sırayla kontrol eder. Eğer program bu dizinlerden birinde bulunursa, çalıştırılır. ### Python İçin PATH Ortam Değişkeni Neden Önemlidir? 1. **Herhangi Bir Konumdan Python'ı Çalıştırma:** Eğer Python'ı PATH'e eklerseniz, bilgisayarınızda hangi dizinde olursanız olun (örneğin, `C:\Users\KullaniciAdi\Belgeler` veya `D:\Projeler`), komut istemcisinde sadece `python` yazarak Python yorumlayıcısını veya `python my_script.py` yazarak bir Python betiğini çalıştırabilirsiniz. 2. **`pip` ve Diğer Araçları Kolayca Kullanma:** `pip`, Python paketlerini yüklemek, kaldırmak ve yönetmek için kullanılan bir araçtır. `pip` de Python'ın `Scripts` dizininde bulunur. PATH'e bu dizini de eklerseniz, sadece `pip install paket_adi` yazarak paketleri yükleyebilirsiniz. Aksi takdirde, `C:\Users\KullaniciAdi\AppData\Local\Programs\Python\Python39\Scripts\pip.exe install paket_adi` gibi uzun bir komut yazmak zorunda kalırsınız. 3. **Geliştirici Araçları ve IDE'lerle Entegrasyon:** VS Code, PyCharm gibi geliştirme ortamları, Python yorumlayıcısını ve ilgili araçları otomatik olarak bulmak için genellikle PATH değişkenine güvenir. PATH doğru ayarlanmazsa, bu IDE'lerde Python'ı yapılandırmak daha karmaşık hale gelebilir. ### PATH Ayarlanmazsa Ne Olur? Eğer Python kurulumu sırasında "Add Python X.Y to PATH" seçeneğini işaretlemezseniz, aşağıdaki sorunlarla karşılaşırsınız: * **Komut İstemi Sorunları:** Komut istemcisinde `python` yazdığınızda "python tanınmıyor" veya benzeri bir hata alırsınız. * **Tam Yol Belirtme Zorunluluğu:** Python'ı veya `pip`'i çalıştırmak için her seferinde tam kurulum yolunu yazmanız gerekir (örneğin, `C:\Users\KullaniciAdi\AppData\Local\Programs\Python\Python39\python.exe my_script.py`). Bu oldukça zahmetli ve zaman alıcıdır. * **Araç Entegrasyon Sorunları:** Bazı geliştirme araçları veya sistem betikleri Python'ı bulamayabilir. ### PATH'i Manuel Olarak Ekleme (Eğer Unuttuysanız) Eğer kurulum sırasında PATH'e eklemeyi unuttuysanız, manuel olarak ekleyebilirsiniz: 1. **"Ortam Değişkenleri"ni Açın:** * Windows arama çubuğuna `ortam değişkenleri` yazın ve "Sistem ortam değişkenlerini düzenleyin" seçeneğini açın. * Açılan "Sistem Özellikleri" penceresinde "Ortam Değişkenleri..." düğmesine tıklayın. 2. **PATH Değişkenini Düzenleyin:** * "Sistem değişkenleri" bölümünde "Path" adlı değişkeni bulun, seçin ve "Düzenle..." düğmesine tıklayın. 3. **Python Yollarını Ekleyin:** * "Yeni" düğmesine tıklayın ve Python kurulum dizininizi (örneğin, `C:\Users\KullaniciAdi\AppData\Local\Programs\Python\Python39`) ekleyin. * Tekrar "Yeni" düğmesine tıklayın ve Python'ın `Scripts` dizinini (örneğin, `C:\Users\KullaniciAdi\AppData\Local\Programs\Python\Python39\Scripts`) ekleyin. * Varsayılan "Install Now" kurulumunda Python'ın yolu genellikle `C:\Users\<KullanıcıAdınız>\AppData\Local\Programs\Python\PythonXX` şeklindedir. Eğer "Customize installation" ile farklı bir yere kurduysanız, o yolu belirtmelisiniz (örn: `C:\Python39`). 4. **Değişiklikleri Kaydedin:** Tüm açık pencerelerde "Tamam" düğmelerine tıklayarak değişiklikleri kaydedin. 5. **Komut İstemi'ni Yeniden Başlatın:** PATH değişikliklerinin etkili olması için açık olan tüm Komut İstemi veya PowerShell pencerelerini kapatıp yeniden açmanız gerekir. Daha sonra yukarıdaki doğrulama adımlarını tekrar deneyebilirsiniz. --- Umarım bu detaylı rehber, Python'ı Windows sisteminize kurmanıza ve PATH ortam değişkeninin önemini anlamanıza yardımcı olur!
Son Paylaşımlar
Kategoriler
Etiketler
#python kurulumu # python windows # python path # python başlangıç