PHP Kurulumu (Windows)
Windows üzerinde PHP kurulumu, XAMPP veya standalone PHP kurulum yöntemleri ve PATH ayarlarının önemi.
Windows ortamında PHP kurmak için en popüler ve önerilen yöntemlerden biri, PHP'yi diğer gerekli bileşenlerle (Apache web sunucusu, MySQL veritabanı) birlikte bir paket halinde sunan **XAMPP** kullanmaktır. Bu sayede her bir bileşeni ayrı ayrı kurma ve yapılandırma zahmetinden kurtulursunuz. Ayrıca, **PATH** ayarının neden önemli olduğunu da detaylıca açıklayacağım.
---
## PHP Kurulumu (XAMPP Kullanarak) - Adım Adım Rehber
### Neden XAMPP?
XAMPP, "Apache, MySQL, PHP, Perl" kelimelerinin kısaltmasıdır. Windows, macOS ve Linux gibi işletim sistemleri için ücretsiz ve açık kaynaklı bir web sunucusu çözüm yığınıdır. Geliştiricilerin yerel bir ortamda web uygulamaları geliştirmesini ve test etmesini çok kolaylaştırır. PHP'yi XAMPP ile kurmak, manuel kurulumlara kıyasla çok daha hızlı ve hatasızdır.
### Adım 1: XAMPP İndirme
1. **Resmi Web Sitesine Git:** Tarayıcınızda [apachefriends.org](https://www.apachefriends.org/download.html) adresine gidin.
2. **XAMPP Sürümünü Seç:** Windows için en güncel ve kararlı XAMPP sürümünü indirin. Genellikle, indirme sayfasında PHP'nin farklı sürümlerini içeren XAMPP paketleri bulunur (örn. "XAMPP for Windows (PHP 8.2.12)"). İhtiyaçlarınıza uygun PHP sürümünü içeren paketi seçin.
* **İpucu:** Genellikle en son kararlı sürüm tercih edilir.
### Adım 2: XAMPP Kurulumu
1. **Yükleyiciyi Çalıştır:** İndirdiğiniz `.exe` dosyasına çift tıklayarak yükleyiciyi çalıştırın.
2. **Yönetici Olarak Çalıştır Uyarısı:** Windows Güvenlik Duvarı veya UAC (Kullanıcı Hesabı Denetimi) ile ilgili bir uyarı alırsanız, "Evet" veya "Çalıştır" seçeneğini seçin. XAMPP için bu normaldir.
3. **Bileşen Seçimi:** Kurulum sihirbazında hangi bileşenleri kurmak istediğiniz sorulacaktır.
* **Kesinlikle Gerekli Olanlar:** Apache, MySQL, PHP, phpMyAdmin.
* **Genellikle Seçilenler:** Perl ve diğerleri varsayılan olarak seçili gelebilir, çoğu durumda bunlara ihtiyacınız olmayacaktır ancak yer kaplamazlar, bu yüzden varsayılanı bırakabilirsiniz.
* "Next" butonuna tıklayın.
4. **Kurulum Dizini Seçimi:** XAMPP'nin nereye kurulacağını seçin. Varsayılan olarak `C:\xampp` olarak gelir ve bu genellikle en iyi seçimdir. **Boşluk içeren veya özel karakterler içeren bir yol seçmemeye özen gösterin** (örn. `C:\Program Files (x86)\XAMPP` yerine `C:\xampp`).
* "Next" butonuna tıklayın.
5. **Dil Seçimi:** Kurulum dilini seçin (İngilizce veya Almanca).
* "Next" butonuna tıklayın.
6. **Bitirme:** Kurulum başlayacaktır. Kurulum tamamlandığında "Finish" butonuna tıklayın. XAMPP Kontrol Paneli'ni şimdi başlatmak isteyip istemediğiniz sorulabilir, kutucuğu işaretli bırakıp "Finish" diyerek kontrol panelini açabilirsiniz.
### Adım 3: XAMPP Çalıştırma ve PHP Doğrulama
1. **XAMPP Kontrol Paneli'ni Açın:**
* Eğer kurulum sonrası açılmadıysa, `C:\xampp` dizinindeki `xampp-control.exe` dosyasını çalıştırın.
2. **Apache'yi Başlatın:** XAMPP Kontrol Paneli'nde Apache modülünün yanındaki "Start" butonuna tıklayın. Başarılı bir şekilde çalıştığında yeşil renkte yanacaktır.
3. **Web Tarayıcısında Kontrol:** Tarayıcınızı açın ve adres çubuğuna `http://localhost` yazın. XAMPP'nin ana sayfasını (kontrol panelini) görmelisiniz. Bu, Apache'nin düzgün çalıştığı anlamına gelir.
4. **PHP'yi Doğrulayın (phpinfo):**
* `C:\xampp\htdocs` klasörüne gidin (bu, web sitelerinizin kök dizinidir).
* Bu klasörde `info.php` adında yeni bir dosya oluşturun.
* `info.php` dosyasının içine aşağıdaki kodu yapıştırın ve kaydedin:
```php
<?php
phpinfo();
?>
```
* Tarayıcınızı açın ve adres çubuğuna `http://localhost/info.php` yazın.
* Ekranda PHP'nin tüm yapılandırma bilgilerini (sürümü, yüklü uzantılar vb.) gösteren uzun bir sayfa görmelisiniz. Bu, PHP'nin başarıyla kurulduğu ve Apache ile çalıştığı anlamına gelir.
* **Önemli Not:** `info.php` dosyasını güvenlik nedeniyle canlı bir sunucuda bırakmamalısınız. Geliştirme ortamınızda işiniz bittiğinde silebilirsiniz.
---
## PATH Ayarının Önemi ve Ayarlanması
### PATH Nedir ve Neden Önemlidir?
Windows'ta **PATH (Ortam Değişkeni)**, işletim sisteminin çalıştırılabilir dosyaları (programları) aradığı dizinlerin bir listesidir.
* **Önemi:** Normalde, bir programı komut istemcisinden (CMD veya PowerShell) çalıştırmak için o programın tam yolunu yazmanız gerekir (örneğin, `C:\xampp\php\php.exe -v`). Ancak, PHP'nin kurulu olduğu dizini (genellikle `C:\xampp\php`) PATH değişkenine eklediğinizde, bu programı sistemin herhangi bir yerinden sadece adıyla (örneğin, `php -v`) çağırabilirsiniz.
* Bu, özellikle **PHP CLI (Komut Satırı Arayüzü)** kullanarak scriptleri çalıştırmak, **Composer** gibi PHP bağımlılık yöneticilerini kullanmak veya çeşitli geliştirme araçlarını kullanmak için hayati öneme sahiptir. PATH ayarı sayesinde, `php` komutunu projenizin herhangi bir klasöründe çalıştırabilirsiniz.
### PATH Ayarının Yapılması
1. **Ortam Değişkenleri Penceresini Açın:**
* Windows arama çubuğuna "Ortam Değişkenleri" yazın ve çıkan "Sistem ortam değişkenlerini düzenleyin" seçeneğine tıklayın.
* Alternatif olarak: "Bilgisayarım" (veya "Bu Bilgisayar") simgesine sağ tıklayın -> "Özellikler" -> "Gelişmiş sistem ayarları" -> "Ortam Değişkenleri..." butonuna tıklayın.
2. **PATH Değişkenini Düzenle:**
* Açılan "Ortam Değişkenleri" penceresinde, "Sistem değişkenleri" bölümünde "Path" adlı değişkeni bulun ve seçin.
* "Düzenle..." butonuna tıklayın.
3. **PHP Yolunu Ekle:**
* Açılan "Ortam Değişkenini Düzenle" penceresinde "Yeni" butonuna tıklayın.
* PHP'nin kurulu olduğu dizinin yolunu girin. XAMPP için bu genellikle `C:\xampp\php` olacaktır.
* "Tamam", "Tamam", "Tamam" diyerek tüm pencereleri kapatın.
### Adım 5: Komut Satırından PHP'yi Test Etme (PATH Ayarı Sonrası)
1. **Komut İstemi Yeniden Başlatın:** PATH değişkeninde yaptığınız değişikliklerin etkili olabilmesi için, açık olan tüm komut istemi (CMD veya PowerShell) pencerelerini kapatıp yeniden açmanız GEREKMEKTEDİR.
2. **PHP Sürümünü Kontrol Et:** Yeni bir komut istemi penceresi açın ve aşağıdaki komutu yazın:
```bash
php -v
```
Eğer PATH doğru ayarlanmışsa, ekranınızda yüklü PHP sürümünü görmelisiniz (örn. `PHP 8.x.x (cli) (built: ...)`).
3. **PHP Bilgisini Kontrol Et:**
```bash
php -i
```
Bu komut, `phpinfo()` çıktısının komut satırı versiyonunu gösterecektir.
4. **Basit Bir PHP Betiği Çalıştırma:**
* Masaüstünüzde veya istediğiniz herhangi bir klasörde `test.php` adında yeni bir dosya oluşturun.
* İçine aşağıdaki kodu yazıp kaydedin:
```php
<?php
echo "Merhaba, Windows CLI PHP'den!\n";
echo "PHP Sürümü: " . PHP_VERSION . "\n";
?>
```
* Komut istemcisi penceresinde, `test.php` dosyasının bulunduğu dizine gidin (örn. `cd Desktop`).
* Şu komutu çalıştırın:
```bash
php test.php
```
* Ekranda "Merhaba, Windows CLI PHP'den!" mesajını görmelisiniz.
Tebrikler! Windows ortamında PHP'yi XAMPP kullanarak başarıyla kurdunuz ve PATH ayarını yaparak komut satırından da erişilebilir hale getirdiniz. Artık PHP ile web uygulamaları geliştirmeye veya komut satırı betikleri çalıştırmaya hazırsınız!
---
### Sık Karşılaşılan Sorunlar ve Çözümleri
* **Apache Başlamıyor (Port Çakışması):**
* **Sorun:** XAMPP Kontrol Paneli'nde Apache'yi başlattığınızda "Port 80 already in use" veya "Port 443 already in use" hatası alıyorsanız, başka bir program (Skype, IIS, başka bir web sunucusu vb.) bu portları kullanıyor demektir.
* **Çözüm:**
1. Çakışan programı kapatın.
2. Veya XAMPP'nin Apache için kullandığı portları değiştirin. XAMPP Kontrol Paneli'nde Apache'nin yanındaki "Config" butonuna tıklayın ve `httpd.conf` dosyasını açın. `Listen 80` ve `ServerName localhost:80` satırlarını bulun ve 80 yerine başka bir port (örn. 8080 veya 8000) yazın. Aynı şeyi `httpd-ssl.conf` dosyası için `Listen 443` satırı için yapıp 443 yerine başka bir port (örn. 8443) yazabilirsiniz. Değişiklikleri kaydedip Apache'yi yeniden başlatın. Tarayıcıda `http://localhost:8080` şeklinde erişmeniz gerekecektir.
* **`php -v` çalışmıyor (PATH ayarından sonra):**
* **Sorun:** PATH değişkenini ayarladıktan sonra bile `php -v` komutu "not recognized" hatası veriyor.
* **Çözüm:** Komut istemi penceresini kapatıp yeniden açtığınızdan emin olun. PATH değişiklikleri, açık olan komut istemi pencerelerine otomatik olarak yansımaz.
* **`http://localhost/info.php` sayfa bulunamadı hatası:**
* **Sorun:** Apache çalışıyor ancak PHP dosyalarına erişilemiyor.
* **Çözüm:**
1. `info.php` dosyasının `C:\xampp\htdocs` dizininde olduğundan emin olun.
2. Dosya adının doğru olduğundan (`info.php`, `Info.php` değil) emin olun.
3. Apache'nin çalıştığından emin olun (XAMPP Kontrol Paneli'nde yeşil renkte olmalı).
Son Paylaşımlar
-
Python Temelleri Genel Tekrar
14:39:24 - 13/12/2025 -
Python Performans İpuçları
14:38:59 - 13/12/2025 -
Python’da Temiz Kod Yazma
14:38:28 - 13/12/2025 -
Python Mini Proje: Sayı Tahmin Oyunu
14:37:58 - 13/12/2025 -
Python Mini Proje: Hesap Makinesi
14:37:31 - 13/12/2025