PHP Matematiksel İşlemler
PHP’de toplama, çıkarma, çarpma ve bölme gibi temel aritmetik işlemleri öğrenin.
PHP'de matematiksel operatörler, sayısal değerler üzerinde toplama, çıkarma, çarpma, bölme gibi temel aritmetik işlemleri gerçekleştirmek için kullanılır. Bu operatörler, web sitelerinde fiyat hesaplamalarından kullanıcı istatistiklerine kadar birçok yerde karşımıza çıkar.
İşte en yaygın temel matematiksel operatörler ve günlük hayattan örneklerle açıklamaları:
---
### 1. Toplama Operatörü (`+`)
İki sayıyı veya değişkenin değerini birbirine eklemek için kullanılır.
* **Günlük Örnek:** Bir market alışverişinde ürünlerin toplam fiyatını hesaplamak.
* **PHP Kodu:**
```php
<?php
$elmaFiyati = 5; // TL
$muzFiyati = 8; // TL
$toplamFiyat = $elmaFiyati + $muzFiyati;
echo "Alışverişinizin toplam fiyatı: " . $toplamFiyat . " TL"; // Çıktı: Alışverişinizin toplam fiyatı: 13 TL
?>
```
---
### 2. Çıkarma Operatörü (`-`)
Bir sayıdan başka bir sayıyı veya değişkenin değerini çıkarmak için kullanılır.
* **Günlük Örnek:** Hesabınızdaki paradan bir ürün aldıktan sonra kalan miktarı bulmak.
* **PHP Kodu:**
```php
<?php
$hesaptakiPara = 100; // TL
$kitapFiyati = 45; // TL
$kalanPara = $hesaptakiPara - $kitapFiyati;
echo "Kitabı aldıktan sonra kalan para: " . $kalanPara . " TL"; // Çıktı: Kitabı aldıktan sonra kalan para: 55 TL
?>
```
---
### 3. Çarpma Operatörü (`*`)
İki sayıyı veya değişkenin değerini çarpmak için kullanılır.
* **Günlük Örnek:** Aynı üründen birden fazla aldığınızda toplam maliyeti hesaplamak.
* **PHP Kodu:**
```php
<?php
$kalemFiyati = 3; // TL
$alinanAdet = 5;
$toplamKalemMaliyeti = $kalemFiyati * $alinanAdet;
echo $alinanAdet . " adet kalemin toplam maliyeti: " . $toplamKalemMaliyeti . " TL"; // Çıktı: 5 adet kalemin toplam maliyeti: 15 TL
?>
```
---
### 4. Bölme Operatörü (`/`)
Bir sayıyı başka bir sayıya veya değişkenin değerine bölmek için kullanılır. Sonuç ondalıklı (float) bir sayı olabilir.
* **Günlük Örnek:** Bir grup arkadaş arasında toplam faturayı eşit olarak bölmek.
* **PHP Kodu:**
```php
<?php
$toplamFatura = 120; // TL
$kisiSayisi = 4;
$kisiBasiFatura = $toplamFatura / $kisiSayisi;
echo $kisiSayisi . " kişi arasında kişi başı düşen fatura: " . $kisiBasiFatura . " TL"; // Çıktı: 4 kişi arasında kişi başı düşen fatura: 30 TL
?>
```
---
### 5. Modulo (Kalan) Operatörü (`%`)
Bir bölme işleminden sonra kalanı (artanı) verir. Tam bölme sonucunu değil, artan miktarı bulmak için kullanılır.
* **Günlük Örnek:** Bir sepet elmayı belli gruplara ayırdıktan sonra kaç elmanın artacağını bulmak. Örneğin, 10 elmayı 3'erli gruplara ayırırsanız kaç elma artar?
* **PHP Kodu:**
```php
<?php
$toplamElma = 10;
$grupBuyuklugu = 3;
$artanElma = $toplamElma % $grupBuyuklugu;
echo $toplamElma . " elmayı " . $grupBuyuklugu . "'erli gruplara ayırırsak " . $artanElma . " elma artar."; // Çıktı: 10 elmayı 3'erli gruplara ayırırsak 1 elma artar.
// Başka bir örnek: Bir sayının çift olup olmadığını kontrol etme (çiftse kalan 0'dır).
$sayi = 7;
if ($sayi % 2 == 0) {
echo "<br>" . $sayi . " çift bir sayıdır.";
} else {
echo "<br>" . $sayi . " tek bir sayıdır."; // Çıktı: 7 tek bir sayıdır.
}
?>
```
---
### 6. Üs Alma Operatörü (`**`) (PHP 5.6 ve sonrası)
Bir sayının kuvvetini (üssünü) almak için kullanılır. `x ** y` demek, "x üssü y" (x^y) demektir.
* **Günlük Örnek:** Bir yatırımın veya büyümenin belirli bir süre sonunda ne kadar olacağını (basit bir senaryo ile) hesaplamak. Örneğin, başlangıçta 2 kat büyüyen bir şey 3 adım sonra ne kadar olur?
* **PHP Kodu:**
```php
<?php
$taban = 2; // Başlangıç değeri veya kat sayısı
$us = 3; // Kaç adım sonra
$sonuc = $taban ** $us; // 2 * 2 * 2 = 8
echo $taban . " sayısının " . $us . ". kuvveti: " . $sonuc; // Çıktı: 2 sayısının 3. kuvveti: 8
?>
```
---
### İşlem Önceliği
Matematikte olduğu gibi, PHP'de de işlem önceliği vardır:
1. Parantezler `()`
2. Üs alma `**`
3. Çarpma `*`, Bölme `/`, Modulo `%` (soldan sağa)
4. Toplama `+`, Çıkarma `-` (soldan sağa)
**Örnek:**
```php
<?php
$sonuc = 5 + 3 * 2; // Önce 3 * 2 = 6 yapılır, sonra 5 + 6 = 11.
echo "Sonuç 1: " . $sonuc; // Çıktı: Sonuç 1: 11
$sonuc2 = (5 + 3) * 2; // Önce (5 + 3) = 8 yapılır, sonra 8 * 2 = 16.
echo "<br>Sonuç 2: " . $sonuc2; // Çıktı: Sonuç 2: 16
?>
```
Bu temel matematiksel operatörler, PHP programlamada çok sık kullanılır ve çeşitli hesaplama ve mantık işlemlerinin temelini oluşturur.
Son Paylaşımlar
-
Python Temelleri Genel Tekrar
14:39:24 - 13/12/2025 -
Python Performans İpuçları
14:38:59 - 13/12/2025 -
Python’da Temiz Kod Yazma
14:38:28 - 13/12/2025 -
Python Mini Proje: Sayı Tahmin Oyunu
14:37:58 - 13/12/2025 -
Python Mini Proje: Hesap Makinesi
14:37:31 - 13/12/2025